Sta sterker met de preventiemedewerker

“… de gewijzigde ARBO-wet is nog niet gepasseerd in de Eerste Kamer…”

De nieuwe Arbeidsomstandighedenwet (ARBO-wet) komt eraan! ‘Wanneer’, wilt u weten? Tja… dat is nog een beetje koffiedik kijken. De verwachting was dat de nieuwe ARBO-wet in januari 2016 van kracht zou worden. Nu is dat tot nader order uitgesteld, want de wijziging is nog niet gepasseerd in de eerste kamer. Boze tongen beweren dat de introductie van de nieuwe ARBO-wet nog wel een jaar op zich kan laten wachten. Inmiddels is wel één en ander bekend over de inhoud van de wijzigingen. Deze hebben met name betrekking op de versteviging van de positie van de bedrijfsarts en de preventiemedewerker. Over die laatste wil ik het graag met u hebben!

Wat is een preventiemedewerker

Sinds de wijziging van de Arbowet in 2005 is volgens artikel 13 iedere organisatie verplicht om één of meerdere preventiemedewerkers te hebben. Leuk weetje: De wet spreekt over ‘een deskundige werknemer op het gebied van preventie en bescherming’. In de volksmond hebben we hier ‘de Preventiemedewerker’ van gemaakt. Dat bekt wat makkelijker!

De taak van preventiemedewerker is destijds bedacht om ARBO meer te integreren op de werkvloer. ARBO wordt door veel medewerkers als ‘wollig’ beschouwd en als een ‘moetje’ dat van bovenaf wordt opgelegd. Op deze manier kan het bestuur van de organisatie schitterende plannen bedenken om de arbeidsomstandigheden veiliger te maken; in de praktijk worden deze plannen echter niet gedragen en niet uitgevoerd op de werkvloer. De preventiemedewerker heeft als voornaamste doel om deze patstelling op te heffen door gevraagd en ongevraagd advies te geven met betrekking tot veilig werken. Dan kun je denken aan:

  • correct gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen
  • beperking van de fysieke belasting
  • blootstelling aan gevaarlijke stoffen

Dit zijn slechts enkele voorbeelden, maar er zijn nog veel meer te bedenken, afhankelijk van de voorkomende werkzaamheden.

Opleiding

De wet zegt tevens dat de preventiemedewerker moet beschikken over een zodanige deskundigheid dat hij of zij de bijstand naar behoren kan verlenen. Dit betekent concreet dat een opleiding voor preventiemedewerker niet noodzakelijk is, als deze persoon op basis van ervaring en/of opleiding reeds voldoende kennis heeft.

Praktijk

De gedachte achter de preventiemedewerker is, dat iedereen laagdrempelig toegang heeft tot een deskundig persoon op het gebied van preventie en bescherming. Ideaal zou zijn dat op iedere afdeling, of minimaal op elke locatie, een preventiemedewerker aanwezig is. Deze persoon is echt niet de hele dag in de weer als preventiemedewerker, maar kan indien nodig advies geven of ongewenste situaties rapporteren. Helaas zie je deze constructie niet vaak. Wel het tegenovergestelde! Ik ken voorbeelden van organisaties met honderden medewerkers, verdeeld over meerdere locaties, waar slechts één preventiemedewerker is aangewezen. Daarmee is de hele gedachte achter de functie van preventiemedewerker in één keer de nek omgedraaid. Waarom kiezen werkgevers hier voor? Ik heb links en rechts navraag gedaan en deze keuze blijkt gedeeltelijk ingegeven door de ontslagbescherming van de preventiemedewerker. De ontslagbescherming is wettelijk geregeld en werkgevers zijn hier huiverig voor. Onterecht, zo blijkt. Op ontslagbescherming kan alleen beroep worden gedaan door een preventiemedewerker als het ontslag te maken heeft met de uitvoering van preventieve taken. Niet als er binnen de organisatie ontslagen vallen om economische redenen. En ook niet als de betreffende persoon aantoonbaar disfunctioneert. Ik heb in de jurisprudentie geen rechtszaak kunnen vinden, waarbij een ontslag door een Nederlandse rechter is teruggedraaid op basis van ontslagbescherming van de preventiemedewerker.

Meer preventiemedewerkers

Ik pleit daarom voor meer preventiemedewerkers. Meewerkende mannen en vrouwen op de werkvloer met een warm hart voor ‘arboveiligheid’, met tonnen aan werkervaring, die de klappen van de zweep kennen en bereid zijn om hun kennis te delen met hun collega’s. Zowel gevraagd als ongevraagd!

2016-10-14T13:23:46+00:00 woensdag, 3 februari 2016|

Over de schrijver:

Ruben Boes is register veiligheidskundige en werkt sinds 2004 als trainer/consultant bij KMO Solutions. Ruben is verantwoordelijk voor de trainingen en workshops over de RI&E. Daarnaast is hij ook intensief betrokken bij de ontwikkeling van RI&E-vragenlijsten voor verschillende branches.

2 Comments

  1. Birgitte van de Water 30 maart 2016 om 15:15 - Antwoorden

    Beste Ruben,
    Wellicht is het een idee om in jullie nieuwsbrief een serie op te nemen van preventiemedewerkers (in de zorg?) die (bijna) dagelijks werken met ZorgRie (of alleen met de RI&E) en hun ervaringen hiermee te laten vertellen? Uit ervaring weet ik dat deze verhalen uit de praktijk erg aanspreken bij diegene die dezelfde werkzaamheden elders uitvoeren.
    Met groet, Birgitte van de Water.

    • Redactie KMO Solutions 5 april 2016 om 14:43 - Antwoorden

      Beste Birgitte,
      Dank voor je voorstel. We zullen het binnenkort meenemen in onze ZorgRie Nieuwsbrief.
      Met warme groet,
      KMO Solutions

Laat een reactie achter